Θεραπεία με Βότανα

 

Η Φύση έχει προνοήσει και μας έχει προσφέρει το φάρμακο για την οποιαδήποτε ασθένεια μέσα σε βότανο. Κάθε φύλλο, μίσχος, άνθος, ρίζα, με την κατάλληλη επεξεργασία, παρέχει στο οργανισμό ακριβώς αυτό που χρειάζεται όταν είναι άρρωστο. Σίγουρα όλοι μας έχουμε ακούσει την γιαγιά μας να μας λέει «πιες αυτό και το πρωί θα είσαι περδίκι» ή να μας βάζει φύλλα κάποιου φυτού πάνω σε ένα τραύμα μας. Ο ορθολογισμός μας και η λατρεία μας στην επιστήμη χαμογελά ειρωνικά λέγοντας «τι γιατροσόφια είναι αυτά ρε γιαγιά;» αλλά τελικά πάντα ανακαλύπτουμε ότι όντως αισθανόμαστε καλλίτερα μετά. Ξεχνάμε ότι οι επιστήμονες χρησιμοποιούν σαν βάση για όλα τα φάρμακα κάποιο στοιχείο από κάποιο φυτό ή τον συνδυασμό φυτών όπως ξεχνάμε ότι από την βοτανολογία ξεκίνησε η φαρμακευτική.
Σε αυτό το κείμενο, δεν θα ταλαιπωρήσω τον αναγνώστη με μακροσκελή λίστα δυσεύρετων βοτάνων και πολύπλοκων επεξεργασιών, αλλά θα παραθέσω μια λίστα με βότανα που μπορούμε να βρούμε οπουδήποτε εύκολα και να προετοιμάσουμε απλά παρασκευάσματα που θα μας ανακουφίσουνε από μικροενοχλήσεις. Δεν διεκδικώ τον τίτλο ούτε της βοτανολόγου, ούτε της φαρμακοποιού, γι αυτό θα αναφέρω μονάχα τα ανώδυνα και κάθε άλλο παρά επικίνδυνα «γιατροσόφια της γιαγιάς», που δεν αποκλείεται πολλά από αυτά να σας είναι ήδη γνωστά από την δική σας γιαγιά. Συνιστώ στον αναγνώστη, εάν ενδιαφέρεται να μάθει περισσότερα για την θεραπεία με βότανα, να απευθυνθεί σε ειδικούς και σε έγκυρα βιβλία βοτανολογίας και φαρμακευτικής.

Γενικές Οδηγίες για την παρασκευή φαρμακευτικών βοτάνων:
- Επιλέγουμε πάντα τα μέρη από νεαρά και εύρωστα φυτά.
- Εάν καλλιεργούμε κάποια βότανα στο σπίτι μας (στον κήπο ή σε γλάστρες) δεν θα πρέπει ποτέ να προσθέτουμε χημικά λιπάσματα.
- Είναι καλό να έχουμε ενημερωθεί από βιβλία βοτανολογίας για το πότε είναι η κατάλληλη περίοδος συγκομιδής μερών του φυτού για το κάθε φυτό.
- Όταν πρόκειται φαρμακευτικές παρασκευές από φρέσκα μέρη φυτού, το ιδανικό είναι να τα κόβουμε εκείνη τη στιγμή. Εάν αυτό δεν είναι δυνατόν, τότε δεν θα πρέπει να προσέχουμε να έχουν συλλεχθεί όχι παραπάνω από 2-3 μέρες πριν και να έχουν φυλαχτεί σε αεροστεγές και στεγνό δοχείο στο ψυγείο. 
- Πάντα πετάμε το αφέψημα, κατάπλασμα κλπ. που περίσσεψε και ποτέ δεν το φυλάμε για μελλοντική χρήση.

Αποξήρανση
Η αποξήρανση των βοτάνων είναι μια πολύ απλή διαδικασία: Σε ένα κομμάτι τούλι, βάζουμε τα μέρη του φυτού που θέλουμε να αποξηράνουμε. Δένουμε το τούλι με ένα σπάγκο και κρεμάμε κάπου όπου να το χτυπά ο ήλιος (π.χ. ένα ανατολικό παράθυρο). Που και που κουνάμε το «πουγκάκι» ώστε να ανακατεύεται και να αερίζονται όλα τα μέρη. Σε 1-2 μέρες έχει αποξηρανθεί.

Φύλαξη
Το ιδανικό μέρος για φυλάξουμε τα αποξηραμένα βότανα είναι να τα βάλουμε σε γυάλινο βάζο που κλείνει αεροστεγώς και να τα φυλάξουμε σε μέρος σκοτεινό, δροσερό και στεγνό.

Βράσιμο
Όταν απαιτείται το βράσιμο των βοτάνων, πρέπει να αποφεύγουμε τα μεταλλικά σκεύη και να χρησιμοποιούμε πήλινα. Επίσης, βράζουμε πάντα σε σιγανή φωτιά και ΔΕΝ αφήνουμε ποτέ να βράσει καλά! Πίνουμε όταν είναι σε θερμοκρασία δωματίου, αφού πρώτα σουρώσουμε καλά.
Όταν η συνταγή δεν απαιτεί βράσιμο, ρίχνουμε το βότανο σε νερό θερμοκρασίας δωματίου και αφήνουμε για 1-2 ώρες. Είναι καλό να το έχουμε καλά κλεισμένο σε γυάλινο ή πήλινο δοχείο μέχρι να αποβάλει τα θεραπευτικά του συστατικά στο νερό. Πίνουμε αφού πρώτα σουρώσουμε καλά.

Πολτός
Ο καλλίτερος τρόπος για την παρασκευή πολτού από φρέσκα βότανα είναι με το παραδοσιακό ξύλινο γουδοχέρι.

Αλόη (aloe vera)
Χρησιμοποιούμενα μέρη:
-η διαφανής γέλη των φύλλων της
-το ξηρό ελαστικό κόμμι (ο γαλακτώδης χυμός) από την εσωτερική στιβάδα
Δράση:
-Χρησιμοποιείται κυρίως κατά της δυσκοιλιότητας (υπακτικό - λήψη από το στόμα)
-κατά της πιτυρίδας, της έρπης των γεννητικών οργάνων και της ψωρίασης
-μολύνσεις, εγκαύματα και άλλες δερματολογικές παθήσεις (όχι σε χειρουργικές πληγές)
Δοσολογία:
40-170 mg κόμμι αλόης - λήψη από το στόμα - ανά ημέρα (μέχρι 7 ημέρες).
Πιθανές παρενέργειες:
Όταν εφαρμόζεται στο δέρμα: καθυστερημένη επούλωση πληγών, κοκκίνισμα ή καύσος
Για λήψη από το στόμα σπάνια έχουν αναφερθεί: διάρροια, χαμηλό σάκχαρο αίματος, προσωρινή παράλυση του εντέρου, καρκίνος του ορθού, κνίδωση, εξανθήματα κ.α.

 

Βαλεριανα
Η βαλεριανα, μέλος της οικογένειας Valerianaceae, χρησιμοποιείται ευρέως για να θεραπεύσει την αϋπνία και την ανησυχία. Καλύτερα αποτελέσματα έχουν παρατηρηθεί σε όσους δεν κοιμούνται καλά.
Χρησιμοποιούμενα μέρη:
-ρίζα
-εκχύλισμα (ως παρασκεύασμα)
Δράση:
-κατά της αϋπνίας!
-κατά της ανησυχίας
-υπάρχουν ικανοποιητικά στοιχεία κατά της χρήσης της για την καταστολή.
Δοσολογία:
Τα προιόντα βαλεριανής προτυποποιούνται ως προς το βαλερινικό ή το βαλερικό οξύ.
-Εκχύλισμα - 400-900 mg υδατικού ή υδατικού-αιθανολικού εκχυλίσματος (αντίστοιχο με 1,5-3 g βοτάνου), 30 με 60 λεπτά πριν τον ύπνο.
- 100 mg υδατικού ή υδατικού-αιθανολικού εκχυλίσματος πριν από μια αγχογόνο κατάσταση
-τσάι - 1,5-3 g ρίζας εμποτισμένης για 5-10 λεπτά σε 150 ml βρασμένου νερού.
Πιθανές παρενέργειες:
-πονοκέφαλος, διέγερση, στομαχική διαταραχή, ανησυχία, ζάλη, υποθερμία, αϋπνία (μπορεί να παρατηρηθεί με χρήση μεγαλύτερη από δυο έως τέσσερις μήνες), μειωμένη συγκέντρωση, καταστολή, συμπτώματα μέθης
σημείωση: τα συμπτώματα στέρησης της βαλεριανής περιλαμβάνουν σύγχυση και ταχυκαρδία και μπορεί να προκληθούν με την απότομη διακοπή της χρήσης της. 

Γλυκάνισος
Χρησιμοποιούμενα Μέρη:
- Αποξηραμένοι οι καρποί
Δράση:
- Βήχας, στομαχικές διαταραχές, ήπιο καθαρτικό – Βράζουμε σε μισό λίτρο νερό 1 κουταλιά της σούπας αποξηραμένους καρπούς και πίνουμε.

 
Δεντρολίβανο
Χρησιμοποιούμενα Μέρη:
- Αποξηραμένα τα φύλλα
Δράση:
Είναι αντισηπτικό, διουρητικό και εφιδρωτικό.
- Για αύξηση της κυκλοφορίας του αίματος, Για έκκριση πεπτικών υγρών και χολής, για ημικρανίες – Βράζουμε μια χούφτα αποξηραμένα φύλλα σε μισό λίτρο νερό, το αφήνουμε για λίγο και πίνουμε.
- Πληγές και ρευματισμούς – Με το ίδιο αφέψημα πλένουμε την προβληματική περιοχή.
ΠΡΟΣΟΧΗ! Σε μεγάλες δόσεις μπορεί να προκαλέσει ίλιγγο και σπασμούς.

Δυόσμος
Χρησιμοποιούμενα Μέρη:
- Αποξηραμένα τα φύλλα
Δράση:
- Διάρροια από κρύωμα, ίκτερο, ασθένειες του ύπατος – Βράζουμε σε μισό λίτρο νερό 1 κουταλιά της σούπας κομμένα τα φύλλα και πίνουμε.
- Στοματικές ασθένειες και μολύνσεις – Με το ίδιο αφέψημα κάνουμε πλύσεις του στόματος.

 
 Κανέλλα

 Χρησιμοποιούμενα Μέρη:
- Ο φλοιός
Δράση:
- Πόνοι περιόδου – Βράζουμε σε μισό λίτρο νερό 2-3 ξυλαράκια κανέλλας και πίνουμε.
- Πονόδοντο – Βράζουμε σε μισό λίτρο νερό 2-3 ξυλαράκια κανέλλας και μια χούφτα «κεφάλια» γαρύφαλλου και πλένουμε το στόμα.